Umut Alkan

İş Analizinde Yapay Zeka: Mockup’tan Dinamik Prototipe

umut alkan — Mon, 28 Sep 2026 18:00:43 +0000

Bir iş analisti olarak yeni bir ekran tasarlarken amaç çoğu zaman kusursuz bir arayüz ortaya çıkarmak değildir. Asıl amaç; ihtiyacı somutlaştırmak, kullanıcı akışını göstermek ve geliştirici, ürün sahibi ve diğer paydaşların aynı ekran hakkında konuşmasını sağlamaktır.

Wireframe ve mockup araçları bu noktada uzun zamandır önemli bir ihtiyacı karşılıyor. Ancak yapay zeka destekli geliştirme araçlarının yaygınlaşmasıyla birlikte ekran tasarımında farklı bir çalışma şekli mümkün hale geldi:

Ekranı çizmek yerine, ihtiyacı tarif ederek çalışan bir prototip oluşturmak.

Basit Bir Mockup Neden Zaman Alıyor?

Moqups gibi araçlarla bir ekran hazırlamak teknik olarak zor değildir. Bir form ekranı tasarladığımızı düşünelim. Ekrana metin alanları ekleriz, butonları yerleştiririz, başlıkları düzenleriz, tabloları oluştururuz ve bileşenlerin konumlarını ayarlarız.

Bunların hiçbiri tek başına zor işler değil.

Fakat zaman alırlar.

Üstelik ekran üzerinde değişiklik yapılması gerektiğinde aynı işlemlerin bir kısmını tekrar yapmak gerekir. Bir alanın eklenmesi, butonların yeniden konumlandırılması veya farklı bir ekran alternatifinin hazırlanması küçük işler gibi görünse de analiz sürecinde ciddi zaman kaybına dönüşebilir.

Tam da burada yapay zeka önemli bir hızlandırıcı olabilir.

Çizmek Yerine Anlatmak

Örneğin aşağıdaki gibi bir ihtiyaç düşünelim:

Müşteri arama ekranı oluştur. Üst bölümde VKN/TCKN ve müşteri adı ile arama yapılabilsin. Alt bölümde sonuçlar tablo halinde gösterilsin. Tabloda müşteri adı, VKN/TCKN, durum ve işlem kolonları bulunsun. Kullanıcı bir müşterinin detayını görüntüleyebilsin.

Klasik yöntemde bu gereksinimi aldıktan sonra mockup aracını açıp bileşenleri tek tek yerleştirmeye başlarız.

Yapay zeka destekli yöntemde ise aynı açıklamayı modele vererek HTML ve CSS tabanlı ilk ekran taslağını birkaç dakika içerisinde oluşturabiliriz.

Daha da önemlisi, ilk tasarımın mükemmel olması gerekmez.

“Arama alanını küçült.”

“Tabloyu daha modern yap.”

“Durum alanını badge olarak göster.”

“Detay butonu yerine üç noktalı işlem menüsü kullan.”

“Bu ekranın mobil görünümünü de hazırla.”

gibi doğal dilde verdiğimiz talimatlarla prototipi iteratif şekilde geliştirebiliriz.

Buradaki kazanç yalnızca kod yazdırmak değildir. Asıl kazanç, fikrin görsel karşılığını oluşturmak için harcadığımız süreyi azaltmaktır.

Statik Mockup’tan Dinamik Prototipe

Yapay zeka ile hazırlanan HTML tabanlı ekranların bence en önemli avantajlarından biri burada ortaya çıkıyor.

Moqups gibi klasik mockup araçlarında oluşturduğumuz tasarım çoğunlukla ekranın nasıl görüneceğini anlatır. Bazı prototipleme ve etkileşim özellikleri kullanılabilse de temel çalışma mantığı tasarım odaklıdır.

HTML, CSS ve JavaScript ile oluşturulan bir prototip ise ekranın yalnızca nasıl görüneceğini değil, nasıl davranacağını da gösterebilir.

Örneğin kullanıcı:

Arama butonuna basabilir,
Tabloyu filtreleyebilir,
Bir modal açabilir,
Dropdown’dan seçim yapabilir,
Form doğrulama mesajlarını görebilir,
Sekmeler arasında geçiş yapabilir,
Başarılı ve hatalı senaryoları deneyebilir.

Bu durumda ortaya çıkan çalışma artık yalnızca bir ekran çizimi değildir. Gereksinimin davranışını anlatan çalışan bir prototipe dönüşür.

Bu ayrım özellikle iş analizi açısından oldukça değerli.

Bir butonun nerede duracağını tartışmakla, o butona basıldığında ne olacağını birlikte deneyimlemek arasında ciddi fark vardır.

“Bunu Böyle Hayal Etmemiştim” Problemini Azaltmak

Analiz çalışmalarında sık karşılaşılan durumlardan biri, yazılı gereksinimin herkes tarafından farklı yorumlanmasıdır.

Dokümanda “Kullanıcı müşteri seçerek detay ekranına ilerler.” yazabilir.

Analist başka bir şey, geliştirici başka bir şey, ürün sahibi ise tamamen başka bir şey hayal edebilir.

Çalışan prototip burada ortak bir referans noktası oluşturur.

Toplantıda ekranı açıp:

“Kullanıcı buraya VKN giriyor, Ara butonuna basıyor, sonuçlar burada geliyor ve bu satıra tıkladığında detay açılıyor.”

diyebilmek, uzun açıklamalardan çok daha etkili olabilir.

Hatta toplantı sırasında bir paydaş “Burada müşteri adıyla da arayabilmeliyiz.” dediğinde değişikliği not edip daha sonra prototipe eklemek yerine, yapay zeka yardımıyla kısa sürede yeni versiyonu oluşturmak mümkün hale gelir.

Yapay Zeka Analistin Yerini Değil, Zamanını Değiştiriyor

Burada önemli bir ayrım yapmak gerekiyor.

Yapay zekanın hızlı şekilde güzel bir ekran oluşturabilmesi, doğru ekranı oluşturduğu anlamına gelmez.

Hangi alanların gerekli olduğu, hangi kullanıcıların ekranı kullanacağı, validasyonların nasıl çalışacağı, hangi iş kurallarının uygulanacağı, hata senaryolarının neler olduğu ve kullanıcının hangi adımlardan geçeceği hâlâ analiz edilmesi gereken konulardır.

Yani yapay zeka:

“Ne yapılmalı?” sorusunun cevabını bizim yerimize otomatik olarak vermez.

Fakat doğru şekilde kullanıldığında:

“Bunu nasıl hızlıca görünür ve denenebilir hale getirebiliriz?” sorusunda ciddi avantaj sağlar.

Bu nedenle yapay zekayı analistin yerine geçen bir araçtan çok, analistin üretim hızını artıran bir yardımcı ekip arkadaşı olarak görmek daha doğru olabilir.

Asıl Kazanç: Daha Fazla Alternatif Deneyebilmek

Bence yapay zeka destekli ekran tasarımının gözden kaçan avantajlarından biri de bu.

Eskiden bir mockup hazırlamak 30-40 dakika sürüyorsa, ikinci ve üçüncü alternatifi hazırlamak için tekrar zaman ayırmak gerekiyordu. Bu nedenle çoğu zaman ilk kabul edilebilir tasarım üzerinden ilerliyorduk.

Üretim maliyeti düştüğünde ise yaklaşım değişiyor.

Aynı ekran için:

Versiyon A: tablo ağırlıklı,

Versiyon B: kart tabanlı,

Versiyon C: sol tarafta filtre, sağ tarafta sonuçlar

gibi farklı yaklaşımları çok daha hızlı deneyebiliriz.

Yani yapay zeka yalnızca mevcut işi hızlandırmıyor; daha fazla fikir denemeyi ekonomik hale getiriyor.

Bu da doğrudan tasarım ve analiz kalitesine katkı sağlayabilir.

Prototip ile Gerçek Ürün Arasındaki Çizgi

Burada dikkat edilmesi gereken bir konu da var.

Yapay zekanın oluşturduğu HTML ekran tarayıcıda çalışıyor diye bunu production-ready bir uygulama olarak değerlendirmemek gerekir.

Gerçek geliştirme sürecinde erişilebilirlik, responsive davranışlar, güvenlik, performans, tasarım sistemi, API entegrasyonları, hata yönetimi, yetkilendirme ve kod kalitesi gibi çok daha fazla konu devreye girer.

Bu nedenle benim için en güçlü kullanım alanlarından biri:

Gereksinim → Yapay zeka → Çalışan prototip → Paydaş geri bildirimi → Netleştirilmiş gereksinim → Geliştirme

akışıdır.

Burada yapay zeka geliştirmenin yerine geçmez. Analiz ile geliştirme arasındaki boşluğu küçültür.

Yapay zekanın iş hayatındaki en büyük katkılarından biri, zor işleri yapabilmesinden ziyade bazen kolay ama zaman alan işleri çok daha hızlı yapabilmesidir.

Mockup hazırlamak bunun güzel örneklerinden biri.

Bir iş analisti birkaç saatini ekranları çizmek ve düzenlemek için harcamak yerine, ihtiyacını doğru şekilde tarif edip yapay zeka ile çalışan bir HTML prototipi oluşturabilir. Kalan zamanını ise iş kurallarını anlamaya, istisnaları keşfetmeye, kullanıcı deneyimini değerlendirmeye ve doğru soruları sormaya ayırabilir.

Bence yapay zeka destekli çalışmanın gerçek değeri de burada ortaya çıkıyor:

Daha az zamanda daha fazla çıktı üretmek değil; insanın zamanını daha değerli işlere ayırabilmesini sağlamak.

Not: Bu blog yazısının hazırlanması ve düzenlenmesi sürecinde yapay zeka desteğinden yararlanılmıştır. 🦾

The post İş Analizinde Yapay Zeka: Mockup’tan Dinamik Prototipe appeared first on Umut Alkan.

BABOK İş Analizi Teknikleri – Sequence Diagram

umut alkan — Sun, 15 Feb 2026 10:33:20 +0000

BABOK®, iş analizi disiplinine yönelik uluslararası kabul görmüş bir rehberdir. IIBA® tarafından yayımlanan bu kaynak, iş analistlerinin kullanabileceği teknikleri, bilgi alanlarını ve en iyi uygulamaları sistematik bir çerçevede sunar.

Bu yazıda, BABOK’ta yer alan iş analizi tekniklerinden biri olan Sequence Diagrams ele alınmış ve içerik Türkçeye çevrilerek blog formatında yeniden düzenlenmiştir. Amacım, teknik kavramların özünü koruyarak, konuyu hem iş analistleri hem de teknik ekipler için daha anlaşılır ve uygulanabilir bir perspektifte sunmaktır.

Sequence diagramları, bir senaryonun çalışma akışı sırasında sistemdeki object’ler arasında gerçekleşen bilgi akışını göstererek kullanım senaryolarının işleyiş mantığını modellemek amacıyla kullanılır.

Bir sequence diagram, belirli bir use case kapsamında sistem içindeki aktörler, object ve componentler arasındaki etkileşimi zamansal sırayla gösteren davranışsal bir UML diyagramıdır.

Sequence diagramları ayrıca UI bileşenlerinin veya componentlerin nasıl etkileşim kurduğunu göstermek amacıyla da sıklıkla kullanılır.

Diyagram, bilgiyi hem yatay hem de dikey eksende hizalanmış şekilde temsil eder. Birbirine mesaj gönderen objeler, sayfanın üst kısmında soldan sağa doğru hizalanmış kutular şeklinde gösterilir. Her object, sayfanın altına kadar uzanan dikey bir çizgi (lifeline) ile temsil edilir ve sayfa üzerinde bir sütun alanı kaplar.

Bir object’ten diğerine gönderilen mesajlar yatay oklar ile gösterilir. Mesajların sırası, sayfanın sol üst köşesindeki ilk mesajdan başlayarak yukarıdan aşağıya ve soldan sağa doğru ilerleyen bir akış şeklinde temsil edilir.

Lifeline

Bir lifeline, sequence diagram’da modellenen senaryo boyunca bir object’in yaşam süresini temsil eder. Aşağıdaki örnekte object sıralaması gösterilmektedir.

Lifeline, her object kutusundan başlayarak sayfanın altına doğru dikey şekilde uzanan kesikli bir çizgi olarak çizilir.

Activation Box

Bir activation box, bir operasyonun yürütüldüğü zaman aralığını temsil eder.

Bir operasyonu aktive eden çağrı, activation object’e doğru yönelen dolu ok başlıklı bir ok ile gösterilir. Lifeline, sonlandırıldığı noktada bir X işareti ile gösterilebilir.

Mesaj

Bir mesaj, iki object arasındaki etkileşimi ifade eder. Mesaj, mesajı gönderen object’in activation box’ından çıkarak mesajı alan object’in activation box’ına yönelen bir ok ile gösterilir.

Mesajın adı, okla gösterilen çizginin üzerine yazılır. Mesajların farklı türleri bulunmaktadır:

Synchronous Call (Senkron Çağrı): Kontrolü mesajı alan object’e devreder. Gönderen object, bir return message alana kadar işlem yapamaz.
Asynchronous Call (Asenkron Çağrı): Signal olarak da adlandırılır. Object’in, sinyali gönderdikten sonra kendi işlem sürecine devam etmesine olanak tanır. Bir object aynı anda birden fazla signal gönderebilir; ancak aynı anda yalnızca bir signal kabul edebilir.

Kullanım Açısından Değerlendirme

Sağladığı Faydalar

Sistem içerisindeki object’ler arasındaki etkileşimi, gerçekleştiği kronolojik sıraya göre gösterir.
Object’ler arasındaki etkileşimi görsel bir şekilde sunarak, iş mantığının (logic) paydaşlar tarafından görece kolay biçimde doğrulanmasına olanak sağlar.
Use case’ler, daha fazla detay ve iş sürecine dair daha derin bir anlayış sağlamak amacıyla bir veya birden fazla sequence diagram’a dönüştürülebilir.

Kısıtlar

Sistemdeki her use case için eksiksiz bir sequence diagram seti oluşturmak, gerekli olmadığı durumlarda zaman ve efor kaybına neden olabilir.
Tarihsel olarak system flow modelleme amacıyla kullanıldığından, bazı durumlarda fazla teknik bulunabilir.

The post BABOK İş Analizi Teknikleri – Sequence Diagram appeared first on Umut Alkan.

Paydaş Yönetimiminde İş Analisti

umut alkan — Wed, 08 Oct 2025 20:56:00 +0000

Bir iş analisti olarak başarıyı yalnızca doğru gereksinimleri toplamak ya da kapsamlı analiz dokümanları hazırlamakla ölçmek eksik olur. Gerçek başarı, projede yer alan farklı paydaşları anlayabilmek, onları aynı hedefe yönlendirebilmek ve sürecin her aşamasında etkili iletişim kurabilmektir. Kısacası, iyi bir iş analisti olmanın temelinde paydaş yönetimi yatıyor.

Paydaş Kimdir?

Paydaş, bir projenin sonucundan doğrudan veya dolaylı şekilde etkilenen herkes demektir. Bu, üst yönetimden geliştiricilere, müşteri temsilcisinden son kullanıcıya kadar uzanan geniş bir gruptur. Projeyi “başarılı” yapan şey, bu kişilerin beklentilerinin ne kadar karşılandığıyla doğrudan ilgilidir.

İş Analisti Neden Bu Kadar Önemli?

İş analisti çoğu zaman iş birimleriyle teknik ekip arasında köprü olarak tanımlanır. Ancak bu rol, sadece bilgi aktarmaktan çok daha fazlasını içerir. Analist, farklı bakış açılarını bir araya getirir, çatışmaları yönetir ve ortak bir anlayış oluşturur.
Kısacası, iş analisti yalnızca “analiz eden” değil; aynı zamanda uyumu sağlayan kişidir.

Etkili Paydaş Yönetimi Nasıl Sağlanır?

Paydaşları Belirlemek:
Projeden etkilenecek kişileri ve ekipleri doğru tanımlamak ilk adımdır. Görünürde yer almayan, ancak sürecin devamında kritik rol oynayabilecek kişileri fark etmek bu noktada önemlidir. Örneğin, yeni bir ekran geliştiriliyorsa sadece kullanıcılar değil, sistem yöneticileri veya eğitim ekibi de sürecin doğal paydaşlarıdır.
Beklentileri Anlamak:
Her paydaşın önceliği farklıdır. Üst yönetim genellikle zaman ve bütçeye odaklanırken, operasyon ekibi kullanım kolaylığını önemser; IT ekibi ise teknik sürdürülebilirliğe bakar. İş analisti, tüm bu farklı öncelikleri dengeleyerek ortak bir bakış açısı oluşturur.
İletişimi Planlamak:
Herkese aynı sıklıkta veya aynı formatta bilgi göndermek doğru değildir. Bazı paydaşlar düzenli toplantılarla süreci takip etmek ister, bazıları ise sadece kritik karar noktalarında bilgilendirilmek ister. Bu dengeyi kurmak, paydaş yönetiminin temelini oluşturur.
Çatışmaları Yönetmek:
Farklı çıkarlar ve bakış açıları arasında zaman zaman çatışmalar yaşanabilir. İş analisti burada tarafsız kalmalı, veriye ve analize dayalı bir yaklaşım sergilemelidir. Gerçekleri gösteren bir tablo, çoğu zaman duygusal tartışmalardan çok daha etkili olur.
Sürekli Katılımı Sağlamak:
Paydaş yönetimi, projenin başında yapılan bir aktivite değildir; proje boyunca devam eden dinamik bir süreçtir. Analistin görevi, tüm paydaşların sürece bağlı kalmasını sağlamak ve geri bildirimleri düzenli olarak toplamak olmalıdır.

Neden Bu Kadar Kritik?

Pek çok proje, teknik nedenlerden değil, iletişim eksikliğinden veya yanlış beklenti yönetiminden dolayı başarısız olur.
İş analisti bu riski azaltan kişidir. Çünkü o, sadece analiz yapan değil; aynı zamanda güven inşa eden, iletişimi yöneten ve ekibi aynı hedefe hizalayan kişidir.

Son Söz

Paydaş yönetimi, bir iş analistinin en görünmeyen ama en güçlü becerisidir. Belgeler, diyagramlar, süreç haritaları bir yere kadar etkilidir; asıl farkı yaratan, insan ilişkilerindeki dengeyi kurabilme yeteneğidir.
Bir iş analisti olarak paydaşlarını tanımak, anlamak ve onlarla güvene dayalı bir ilişki kurmak, sadece proje başarısını değil, kendi profesyonel gelişimini de doğrudan etkiler.

The post Paydaş Yönetimiminde İş Analisti appeared first on Umut Alkan.

İş Analizi Dökümanı Şablonu

umut alkan — Fri, 18 Jul 2025 17:16:00 +0000

Projelerde başarının ilk adımı, doğru ve eksiksiz hazırlanmış bir analiz dokümanıdır. Geliştirici, testçi, ürün sahibi ya da müşteri fark etmeksizin tüm paydaşların aynı dili konuşmasını sağlar. Yalnızca teknik detayları değil; işin amacı, kapsamı, kısıtları ve kullanıcı ihtiyaçlarını da net biçimde ortaya koyar. Böylece proje başlangıcında veya süreç içinde yaşanabilecek belirsizlikler en aza indirilir. Sağlam bir analiz, yazılım yaşam döngüsünün tüm aşamalarında rehber niteliğindedir. Bu nedenle analiz dokümanı, projenin omurgasını oluşturan en kritik yapı taşlarından biridir.

İş analisti olarak çalışmaya başladığım ilk yıllarda doğru doküman nasıl hazırlanır?, Analiz dokümanında neler olmalıdır? gibi kafamda birçok soru işareti vardı. Bu konuyla ilgili bir çok araştırma yaptım kaynaklar satın aldım, benden daha tecrübeli analist arkadaşlarımın analiz dokümanlarını inceledim, farklı firmalardaki şablonları karşılaştırdım ve zamanla kendi şablonumu oluşturdum.

Bu yazıda, edindiğim tüm bu deneyimlerin bir sonucu olarak hazırladığım iş analizi dokümanı şablonunu paylaşıyorum. Umarım okuyan herkes için yol gösterici ve faydalı bir kaynak olur.

Giriş

Bu bölüm, analiz konusu olan projenin amacı, kapsamı ve temel iş ihtiyacına dair özet bilgileri içerir; tercihe bağlı olarak bu bilgiler tablo formatında sunulabilir.

Alan	Bilgi
Proje/Talep Numarası	JIRA-1001 Ana Sayfa Redesign
Proje/Talep Adı	Ana Sayfa Redesign
Proje Yöneticisi	-
Dokümanı Hazırlayan	Umut Alkan
Proje/Talep Sahibi ve Sponsor	E-ticaret
Güncel Sürüm	v1

Doküman Tarihçesi

Bu bölüm, analiz dokümanının versiyon geçmişini kayıt altına almak amacıyla oluşturulur. Dokümanın hangi tarihte kim tarafından hazırlandığı ve her bir sürümde yapılan güncellemeler ile ilgili detaylar burada yer alır.

Tarih	Sürüm	Hazırlayan	Açıklama
01.01.2025	v1	Umut Alkan	Doküman oluşturuldu.

Semboller ve Kısaltmalar

Bu bölümde, dokümanda kullanılan sembollerin ve kısaltmaların anlamlarına yer verilmiştir. Okuyucunun dokümanı daha kolay anlayabilmesi amacıyla hazırlanır.

Kısaltma	Açıklama
AS-IS	Mevcut süreç durumu (şu anki işleyişin analiz edildiği durum)
MVP	Minimum Viable Product (Asgari Uygulanabilir Ürün)
KPI	Key Performance Indicator (Anahtar Performans Göstergesi)
API	Application Programming Interface (Uygulama Programlama Arayüzü)

Problemin Tanımı ve Hedefler

Bu alanda iş ihtiyacı netleştirilir. Neden bu geliştirme yapılmak isteniyor? Mevcut durumda ne eksik veya problemli?

Mevcut Durum Özeti (As-Is): Şu an sistem ne durumda çalışıyor
Hedef Durum (To-Be): Geliştirme sonrası nasıl bir değişim bekleniyor?
İş Gerekçesi: Bu talep kuruma nasıl bir değer katacak?

Kapsam ve Kısıtlar

Kapsama Dahil Olanlar: Bu geliştirme neleri kapsıyor?
Kapsam Dışı Bırakılanlar: Bilinçli olarak yapılmayacaklar.
Varsayımlar: Proje için başlangıçta kabul edilen ön koşullar.
Kısıtlar: Zaman, bütçe, sistemsel ya da regülasyon kaynaklı sınırlamalar.

Etki Alanları / Etki Analizi

Proje kapsamında yapılacak çalışmaların hangi departmanları, sistemleri veya iş süreçlerini etkileyeceği bu bölümde belirtilir. Etki alanları, projenin etki düzeyinin ve kapsamının daha net anlaşılmasını sağlanır.

Alan	Etkisi
Yeni Rol Ekleme	Diğer kullanıcı profillerinde yetki çakışması ya da erişim açıkları oluşuyor mu?
Kampanya Tanım Ekranı Değişikliği	Kampanyaların doğru şekilde son kullanıcıya yansıdığı kontrol edildi mi? Eski kampanyalar etkileniyor mu?
Teklif Hesaplama Algoritması	Fiyatlama sonuçları ERP, faturalama ve raporlama sistemlerinde tutarlı görünüyor mu?

Gereksinimler

Bu bölüm, dokümanın en kritik kısmıdır. Gereksinimler; projenin ne yapması gerektiğini, hangi kurallar çerçevesinde hareket edeceğini açıklar. Gereksinimler işlevsel (fonksiyonel) ve işlevsel olmayan (non-fonksiyonel) olarak ikiye ayrılır. Fonksiyonel Gereksinimler (Functional Requirements) : Sistemden beklenen davranışların User Story formatında yazılması, hem teknik ekiplerin hem de iş biriminin aynı dili konuşmasına yardımcı olur. Agile projelerde özellikle tercih edilen bu yapı, her bir gereksinimin kullanıcı merkezli bir şekilde ifade edilmesini sağlar.
User Story Formatı:
Bir kullanıcı olarak [rol], [şu işlevi] yapmak istiyorum ki [şu faydayı] elde edebileyim. Örnekler:

Bir müşteri olarak, siparişlerimi geçmişe dönük görebilmek istiyorum ki teslimat durumunu kontrol edebileyim.
Bir yönetici olarak, kullanıcı raporlarını Excel’e aktarabilmek istiyorum ki dönemsel analiz yapabileyim.

Fonksiyonel Olmayan Gereksinimler (Non-Functional Requirements) : Sistem performansı, güvenlik, kullanılabilirlik gibi teknik gereksinimleri içerir. Örnekler:

Sistem yanıt süresi 3 saniyeyi geçmemeli.
Mobil cihazlarda %100 uyumlu çalışmalı.
Veriler KVKK ve GDPR ile uyumlu şekilde saklanmalı.

Akış Diagramları

Bu bölümde, sistem veya iş süreçlerinin işleyişini görsel olarak ifade eden akış diyagramlarına yer verilir. Diyagramlar, süreçlerin adımlarını, karar noktalarını ve olası yolları net bir şekilde göstermek amacıyla hazırlanır. Bu görseller, ilgili paydaşların süreci daha iyi anlamasına ve analiz sürecinin şeffaflaşmasına yardımcı olur.

BAŞLA

İŞLEM

KARAR

SON

Ekran Tasarımları & Mockups

Mockup’lar; işlevsellik, kullanıcı akışı ve görsel yerleşim hakkında fikir vererek analiz sürecinde paydaşlarla ortak bir anlayış geliştirilmesini sağlar. Ayrıca, yazılım geliştirme ve test süreçleri için referans niteliği taşır.

Profesyonel ekran tasarımları ise genellikle UI/UX tasarımcıları tarafından hazırlanır ve kullanıcı deneyimini iyileştirmeye yönelik detaylı çalışmalar içerir. Bu tasarımlar, mockup’lara kıyasla daha yüksek görsel kesinlik sunar; renk paletleri, tipografi, ikonografi, spacing gibi görsel detayların yanı sıra buton davranışları, hata durumları ve responsive kırılımlar gibi UI davranışlarını da barındırır. Tasarımlar çoğunlukla Figma gibi araçlar üzerinden paylaşılır ve ilgili bileşenlerin CSS bilgileri de bu dosyada yer alır.

Servis & API Bilgileri

Bu bölümde, proje kapsamında kullanılacak mevcut servisler veya geliştirilecek yeni API’ler hakkında bilgilere yer verilir.

İlgili servislerin endpoint, metotları, veri yapıları, request / response parametreleri ve entegrasyon senaryoları detaylandırılır.
Bu bilgiler, yazılım geliştiriciler ve entegrasyon ekipleri için teknik bir referans oluşturur. Ayrıca servislerin kullanım kısıtları, kimlik doğrulama yöntemleri (örneğin: OAuth, API Key) ve hata yönetimi mekanizmaları da bu bölümde açıklanabilir.

Kabul Kriterleri

Bu bölümde, bir iş gereksiniminin ya da fonksiyonun tamamlanmış ve kabul edilebilir sayılabilmesi için karşılaması gereken koşullar tanımlanır.
Kabul kriterleri, ürünün doğru şekilde geliştirilip geliştirilmediğini belirlemek, test edilebilirlik sağlamak ve paydaşlarla ortak bir anlayış oluşturmak amacıyla yazılır.
Her bir kullanıcı hikayesi veya iş kalemi için açık, ölçülebilir ve net kriterler belirlenmesi; geliştirme, test ve kabul süreçlerinin sorunsuz ilerlemesine katkı sağlar. Örnekler

Kullanıcı, giriş yaptıktan sonra ana sayfa en fazla 2000 ms içinde yüklenmelidir.
Formda tüm zorunlu alanlar doldurulmadan Gönder butonu aktif olmamalıdır.
Raporlar menüsü sadece yönetici rolüne sahip kullanıcılar tarafından görüntülenebilir olmalıdır.

Sonuç İyi hazırlanmış bir analiz dokümanı, projenin sadece başlangıcı değil, aynı zamanda rotasıdır. Gereksinimlerin eksiksiz, kullanıcı odaklı ve anlaşılır şekilde yazılması; analiz sürecini sadece belgeleyen değil, yön veren bir yapıya dönüştürür.

Yukarıda sunduğum şablonun her aşaması her projeye birebir uygulanmak zorunda değildir. Ancak bu şablonda yer alan başlık ve içeriklerin, projeye ve ihtiyaca göre uyarlanarak kullanılması analiz sürecinin daha sağlıklı ilerlemesine katkı sağlar.

Not: Bu blog yazısı, GPT-4o yapay zeka modelinden yardım alınarak editlenmiştir. 🦾

The post İş Analizi Dökümanı Şablonu appeared first on Umut Alkan.

Öncelik Belirlemenin Gücü

umut alkan — Sat, 17 May 2025 07:24:27 +0000

Her Şey Öncelikli Değildir: Gerçek Öncelikleri Belirlemenin Gücü

Hayatımız, yapılacaklar listeleriyle dolup taşarken, çoğu zaman her şeyi aynı anda yapmaya çalışırız. “Şunu da yapmalıyım, bunu da halletmeliyim” düşüncesiyle, bir bakmışız ne enerjimiz kalmış ne de gerçekten önemli olan işe odaklanacak vaktimiz. Oysa odaklanmak, başarılı olmanın anahtarıdır.

“Yapabilirim”den “Yapmalıyım”a, oradan “Mutlaka Yapmalıyım”a

Yukarıdaki görsel, bu farkındalığı çok sade ama etkili bir şekilde ortaya koyuyor. Birçok görev, fikir ve fırsat “Could do” (yapılabilir) kategorisinde yer alır. Ancak hepsi gerçekten yapılmalı mıdır? Elbette hayır.

Bir sonraki adım “Should do” (yapılması gereken) listesidir. Bu, yapılabilecek işler arasından daha önemli ve anlamlı olanları seçtiğimiz aşamadır. Ancak hala yeterli değildir.

Gerçek odak noktası, “Must do” (mutlaka yapılması gereken) tek ya da çok az sayıdaki görevde yatar. Bunlar zamanımızı ve enerjimizi en çok hak eden işlerdir. Asıl değer, bu noktada ortaya çıkar.

Öncelik Vermek = Cesaretle Elemek

Her işi yapmaya çalışmak, hiçbirini hakkıyla yapamamak demektir. Öncelik vermek, aslında bir nevi “hayır” deme cesareti ister. Çünkü bazı işleri bilinçli olarak geri plana atmayı, bazılarını hiç yapmamayı gerektirir.

Neden Odaklanmalıyız?

Verimlilik artar: Odaklandığınızda aynı sürede daha çok iş başarabilirsiniz.
Kalite yükselir: Gerçekten önemli işe zaman ayırmak, kalitenizi artırır.
Stres azalır: Yapılacaklar yığını değil, net bir yön olur.
Tatmin artar: Gerçek anlamda katkı sağladığınız işlerle meşgul olmak, içsel motivasyonu besler.

Uygulamak İçin Basit Bir Yol:

Yapılabilecek her şeyi listeleyin.
Hangileri gerçekten değer katıyor, belirleyin.
O listedeki sadece 1-3 tanesini seçin ve sadece onlara odaklanın.

Hayatın hızında kaybolmamak için frene basmak, durup düşünmek ve gerçekten önemli olana odaklanmak gerekir. Her görevin peşinden koşmak yerine, en fazla etki yaratacak az sayıdaki işe odaklanmak hem zihinsel yükünüzü azaltır hem de sizi hedeflerinize daha sağlam adımlarla yaklaştırır. Unutmayın, öncelik belirlemek bir lüks değil, bir zorunluluktur.

Not: Bu blog yazısı, GPT-4o yapay zeka modelinden yardım alınarak editlenmiştir. 🦾

The post Öncelik Belirlemenin Gücü appeared first on Umut Alkan.

Scrum Master Serüveni – Start Stop Continue Retrospective

umut alkan — Fri, 25 Apr 2025 10:34:00 +0000

Start Stop Continue retrospektifi, ekiplerin çalışma süreçlerini değerlendirmesine ve iyileştirme alanlarını belirlemesine yardımcı olan basit ve etkili bir yöntemdir. Bu retrospektifte, ekip üyelerinden başlayacakları (start), durduracakları (stop) ve devam ettirecekleri (continue) uygulamaları belirlemeleri istenir. Bu yaklaşım, ekibin güçlü yönlerini korurken, verimsiz veya gereksiz uygulamaları ortadan kaldırmasına ve yeni fırsatları keşfetmesine olanak tanır.

Uygulama

Hazırlık
- Bir time box süresi belirlenir.
- Katılımcılardan geçen sprint veya çalışma dönemini gözden geçirmeleri istenir.
- Üç ana başlık altında fikirlerini post-it’lere yazmaları beklenir:
  - Start: Ekip olarak başlatılması gereken yeni uygulamalar veya yaklaşımlar nelerdir?
  - Stop: Verimsiz, gereksiz veya ekibe zarar veren uygulamalar nelerdir?
  - Continue: Mevcut süreçte işe yarayan ve devam ettirilmesi gereken uygulamalar nelerdir?
Tartışma
- Tüm post-it’ler okunur ve katılımcılar arasında değerlendirilir.
- Ortak temalar belirlenerek gruplandırma yapılabilir.
- “Stop” başlığındaki maddeler için kök neden analizi yapılabilir.
Aksiyon Planı Oluşturma
- Tartışmaların ardından ekip için net aksiyon maddeleri çıkarılır.
- Özellikle Start ve Stop başlıklarında yer alan noktalar için kısa vadeli ve uzun vadeli eylem planları oluşturulabilir.

Uzaktan Çalışan Takımlar İçin Araçlar

Start Stop Continue retrospektifini uzaktan çalışan ekiplerle de kolayca uygulayabilirsiniz. İşte kullanabileceğiniz bazı araçlar:

RetroTool
Mural
Retrium

Bu yöntem, ekiplerin sürekli iyileşme kültürünü benimsemesine ve etkili kararlar almasına yardımcı olan güçlü bir retrospektif tekniğidir.

Not: Bu blog yazısı, GPT-4o yapay zeka modelinden yardım alınarak editlenmiştir. 🦾

The post Scrum Master Serüveni – Start Stop Continue Retrospective appeared first on Umut Alkan.

As-Is ve To-Be Süreç Analizi

umut alkan — Mon, 10 Mar 2025 09:52:00 +0000

İş görüşmeleri her zaman heyecan vericidir, özellikle de teknik mülakatlar söz konusu olduğunda. Kendinizi en iyi şekilde ifade etmek, bilgi ve deneyiminizi ortaya koymak için hazırlıklı olmanız gerekir. Ancak bazen, ne kadar donanımlı olursanız olun, daha önce hiç duymadığınız bir kavramla karşılaşabilirsiniz.

Geçtiğimiz günlerde katıldığım bir iş görüşmesinde tam da böyle bir durum yaşadım. Teknik mülakat sırasında mülakatı yapan kişi bana “As-Is To-Be Analizi” nedir diye sordu. Açıkçası, bu terimi ilk kez duyuyordum.

Bu deneyim bana, iş dünyasında sıkça kullanılan analiz yöntemleri hakkında daha fazla bilgi edinmenin önemini bir kez daha gösterdi. Peki, As-Is To-Be Analizi neymiş? Hangi durumlarda kullanılır ve neden bu kadar önemliymiş? Gelin, birlikte inceleyelim.

As-Is ve To-Be Süreç Analizleri Nedir?

İş süreçlerini daha verimli hale getirmek, operasyonları optimize etmek ve performansı artırmak isteyen işletmeler için As-Is ve To-Be süreç analizleri büyük bir öneme sahiptir. Bu analizler, mevcut durumun detaylı bir şekilde incelenmesini ve gelecekte daha etkili bir süreç yapısının tasarlanmasını mümkün kılar. Peki, As-Is ve To-Be süreç analizleri tam olarak nedir, nasıl uygulanır ve neden bu kadar önemlidir? Gelin, bu soruların cevaplarını birlikte inceleyelim.

As-Is Süreç Analizi Nedir?

As-Is (Mevcut Durum) Süreç Analizi, bir işletmenin o anki işleyişini anlamaya yönelik yapılan bir değerlendirme sürecidir. Bu analiz, mevcut süreçlerin nasıl işlediğini, hangi adımlardan oluştuğunu ve bu süreçlerde karşılaşılan sorunları ortaya çıkarmayı hedefler.

As-Is Süreç Analizinin Temel Amaçları:

İşletmenin mevcut süreçlerini detaylı bir şekilde anlamak.
Süreçlerdeki gereksiz veya verimsiz adımları tespit etmek.
Süreçlerdeki darboğazları ve iyileştirilmesi gereken alanları belirlemek.
Çalışanların süreçlerde karşılaştığı zorlukları ve engelleri görmek.
Mevcut teknolojik altyapının ve sistemlerin süreçlere etkisini analiz etmek.

As-Is Süreç Analizi Nasıl Yapılır?

Süreç Haritalama: İş süreçleri adım adım belgelenir ve akış diyagramları kullanılarak görsel hale getirilir. Bu, süreçlerin daha net anlaşılmasını sağlar.
Veri Toplama: Süreçlerle ilgili veriler toplanır. Bu, çalışanlarla yapılan görüşmeler, süreçlerde harcanan zamanın ölçülmesi veya mevcut raporların incelenmesi yoluyla gerçekleştirilir.
Sorunların Tanımlanması: Süreçlerdeki aksaklıklar, fazlalıklar veya manuel olarak yürütülen işlemler tespit edilir.
Analiz ve Raporlama: Elde edilen bulgular analiz edilir ve mevcut süreçlerin güçlü ve zayıf yönleri raporlanır. Bu rapor, iyileştirme için bir temel oluşturur.

To-Be Süreç Analizi Nedir?

To-Be (Gelecek Durum) Süreç Analizi, As-Is analizinden elde edilen bulgulara dayanarak, işletmenin gelecekte nasıl bir süreç yapısına sahip olması gerektiğini belirleyen bir çalışmadır. Bu analiz, işletmelerin daha verimli, daha hızlı ve daha az maliyetli bir şekilde çalışmasını sağlayacak süreçleri tasarlamalarına yardımcı olur.

To-Be Süreç Analizinin Temel Amaçları:

Süreçleri daha etkili ve verimli hale getirmek.
Manuel işlemleri azaltarak otomasyonu artırmak.
Müşteri memnuniyetini ve çalışan verimliliğini yükseltmek.
Teknolojik ve dijital çözümleri süreçlere entegre etmek.
İşletmenin uzun vadeli hedeflerine ulaşmasını kolaylaştırmak.

To-Be Süreç Analizi Nasıl Yapılır?

İdeal Süreç Tasarımı: Mevcut süreçlerdeki eksiklikler ve iyileştirme alanları göz önünde bulundurularak, daha etkili bir süreç yapısı tasarlanır.
Teknolojik Entegrasyon: Dijital araçlar ve otomasyon çözümleri değerlendirilerek, süreçlere entegre edilir.
Risk Değerlendirmesi: Yeni süreçlerin olası riskleri belirlenir ve bu risklere karşı önlemler alınır.
Uygulama Planı Hazırlama: Yeni süreçlerin nasıl hayata geçirileceği detaylı bir şekilde planlanır ve bir yol haritası oluşturulur.
Test ve Geri Bildirim: Yeni süreçler pilot uygulamalarla test edilir. Çalışanlardan alınan geri bildirimler doğrultusunda gerekli düzenlemeler yapılır.

As-Is ve To-Be Analizleri Neden Önemlidir?

Verimlilik Artışı: Gereksiz adımların ortadan kaldırılması, zaman ve kaynak tasarrufu sağlar.
Maliyet Azaltma: Daha optimize edilmiş süreçler, operasyonel maliyetlerin düşmesine yardımcı olur.
Hata Oranını Düşürme: Dijitalleşmiş ve düzenli süreçler, hata yapma olasılığını azaltır.
Çalışan Memnuniyeti: Daha akıcı ve sorunsuz işleyen süreçler, çalışanların iş yükünü hafifletir ve motivasyonlarını artırır.
Rekabet Gücü: Daha hızlı ve verimli süreçler, işletmelerin rakiplerine karşı avantaj elde etmesini sağlar.

Sonuç

As-Is ve To-Be süreç analizleri, işletmelerin mevcut durumlarını doğru bir şekilde analiz etmelerine ve gelecekte daha iyi bir işleyişe sahip olmalarına olanak tanır. Bu analizler sayesinde işletmeler, zaman ve maliyet tasarrufu sağlarken, aynı zamanda müşteri ve çalışan memnuniyetini de artırabilir. Başarılı bir süreç dönüşümü için As-Is analizinin doğru bir şekilde yapılması ve To-Be sürecinin etkili bir şekilde planlanması büyük önem taşır. Bu süreçler, işletmelerin hem bugünün zorluklarına hem de geleceğin fırsatlarına hazırlıklı olmalarını sağlar.

İş hayatında bu tür durumlarla karşılaşmanın doğal olduğunu unutmamalıyız. Her şeyi veya her terimi bilmemiz mümkün değil. Öğrenmeye devam…

Not: Bu blog yazısı, GPT-4o yapay zeka modelinden yardım alınarak editlenmiştir. 🦾

The post As-Is ve To-Be Süreç Analizi appeared first on Umut Alkan.

PSPO Sınavına Nasıl Hazırlandım?

umut alkan — Mon, 03 Feb 2025 06:58:36 +0000

PSM sınavı için yazdığım (bknz: PSM I Sınavına Nasıl Hazırlandım?) yazıdan aldığım olumlu geri bildirimler beni çok mutlu ettiği için PSPO sınavına hazırlık sürecini anlatan rehber niteliğinde bir yazı yazmak istedim. Umarım okuyana faydalı olur.

Sertifika ve Sınav Ayrıntıları

Sınav ücreti 200 $ dır.
Sınav 80 sorudan oluşmaktadır.
Sınavı geçebilmeniz için soruların en az %85 ni doğru yanıtlamanız gerekmektedir.
Sınav süresi 60 dk.
Sınav formatı çoktan seçmeli, çok cevaplı veya doğru&yanlış dır.
Sertifika ömür boyu geçerlidir yenileme vs gerektirmemektedir.

Nasıl Hazırlandım ?

Öncelikle şunu belirtmek isterimki, PSM den sonra PSPO sınavına girmeyi planlıyorsanız PSM hazırlığının faydası olacaktır ancak sadece PSM sınavı hazırlığı yetersiz kalacaktır.

Scrum’ın temelini oluşturan Scrum Guide ‘ı okuyarak başladım. Sınav dili İngilizce olduğu için Guide’ı orijinal dilinde okunması faydalı olacaktır. Guide’ın Türkçe versiyonuda mevcut, ben Guide’ı hem İngilizce hem Türkçe olarak defalarca okudum.

EBM Guide, Scrum Guide’da bahsedilen ve PO’ ın asli görevi olan ürün değerini nasıl maksimize etmesi gerektiğine odaklanır.

Scrum.org sitesinde Product Owner Learning Path bulunmakta bu alanı %100 tamamlamadım ancak ilgimi çeken tüm içerikleri okudum.

İnternette sınav için hazırlanmış güncel cheat sheet’ ler indirdim ve bunların çıktısını aldım, sınavda yanıbaşımdaydılar.

son olarak ve bence en önemlisi bol bol soru çözdüm.

Soru Çözümü

Sınavı geçmenin en önemli anahtarı soru çözmek bol bol soru çözmek. Scrum.org’ un kendi sitesinde bulunan Product Owner Open deneme sınavını üst üste %100 doğru olacak şekilde defalarca çözdüm. Ek olarak Udemy üzerinden satın aldığım bu soru setini defalarca çözdüm.

Sınav Aşaması

Sınavda kaynak kullanımı serbest Scrum’ la ilgili cheetsheet ler yanınıza alabilirsiniz. Farklı sıanvlarda olan kamera açımı gibi bir sistemde yok.

Product Owner Open dan birebir aynı sorularda soruldu tam sayısını hatırlamamakla birlikte 10-15 tane olabilir.

Açıkçası PSM sınavına göre PSPO sınavı bana daha kolay geldi sorularda çok fazla zorlanmadım.

Finish butonuna bastığınızda sınav tamamlanıyor ve sonucu direkt görüyorsunuz. Ben % 98.8 skorla sınavı tamamlayıp sertifikayı almaya hak kazandım 🙂

Umarım bu yazıyı okuyan sizlerde sınavda başarılı olur, sertifika almaya hak kazanırsınız.

...

Paylaştığım bilgilerle hazırlanıp sertifikayı alırsanız, sınav sonucunuzu bana yazarsanız çok sevinirim.

PSPO sınavı ile ilgili herhangi bir konuda benimle linkedin üzerinden iletişime geçebilirsiniz.

Başarılar dilerim…

The post PSPO Sınavına Nasıl Hazırlandım? appeared first on Umut Alkan.

Kanban Metodu ile Yazılım Geliştirme

umut alkan — Tue, 07 Jan 2025 07:09:00 +0000

Günümüzün hızlı ve değişken iş ortamında, ekiplerin daha çevik ve esnek çalışması her zamankinden daha önemli hale geldi. İşte tam bu noktada, Kanban yöntemi devreye girerek ekiplere iş akışlarını optimize etme, öncelikleri yönetme ve verimliliği artırma imkanı sunar.

Kanban Nedir?

Kanban, ekiplerin işlerini görsel bir şekilde yönetmesine olanak tanıyan, sürekli akışa dayalı bir iş yönetim sistemidir. Scrum gibi iteratif bir çerçeveden farklı olarak, Kanban’da zaman kısıtlamaları olan sprintler bulunmaz. Bunun yerine işler sürekli bir akışta ilerler ve tamamlanır. Ekipler, backlog’dan aldıkları işleri belirlenen öncelik sırasına göre tamamlayarak müşteriye değer sunar.

Bir Kanban tahtası (Kanban Board), iş akışının görselleştirilmesini sağlar. Genellikle “To Do”, “Doing” ve “Done” gibi temel sütunlara sahiptir. Ancak her ekip, iş süreçlerine uygun olacak şekilde sütunları özelleştirebilir. Bu sayede her Kanban boardu, ekibin ihtiyaçlarına göre benzersiz hale gelir.

Kanban’ın İlkeleri ve Pratikleri

Kanban metodunun başarılı bir şekilde uygulanabilmesi için bazı temel ilkeler ve pratikler benimsenmelidir:

Değişim Yönetimi İlkeleri:
- Şu an neredeysen oradan başla.
- Evrimsel değişim yoluyla iyileştirmeyi sürdür.
- Her seviyede liderlik eylemlerini teşvik et.
Servis Teslimat İlkeleri:
- Müşterinin ihtiyaç ve beklentilerine odaklan.
- İş akışını yönet ve ekiplerin kendi kendine organize olmasını sağla.
- Servis ağı ve iş süreçlerini düzenli olarak gözden geçir ve iyileştir.
Kanban Genel Pratikleri:
- İşleri ve akışı görselleştir.
- Devam eden işleri (WIP) sınırlandır.
- İş akışını izleyerek darboğazları belirle.
- Politikaları açık hale getir.
- Düzenli geri bildirim döngüleri oluştur.

Kanban’da Önceliklendirme

Kanban yönteminde önceliklendirme dinamik ve esnektir. Ekipler yalnızca üzerinde aktif olarak çalıştıkları işlere odaklanır. Bir iş tamamlandığında, bir sonraki iş ele alınır. Ürün sahibi, backlog’daki işleri yeniden önceliklendirme özgürlüğüne sahiptir ve bu süreç ekibi etkilemez. Çünkü mevcutta çalışan iş öğeleri dışındaki değişiklikler, geliştirme ekibinin sürecine müdahale etmez. Bu yaklaşım, Scrum’daki sabit zaman dilimlerine (sprint) ihtiyaç duyulmadan işlerin öncelikli olarak ele alınmasını sağlar.

Kanban’da WIP (Work In Progress) Sınırları

Kanban’ın en önemli prensiplerinden biri, işlemdeki iş miktarını (Work In Progress – WIP) sınırlamaktır. WIP sınırları, her sütunda bulunabilecek maksimum iş sayısını belirler. Bu sınırlama, ekibin dikkatinin dağılmasını önleyerek işleri daha hızlı tamamlamasına yardımcı olur. Aynı zamanda iş akışındaki darboğazların ortaya çıkmasını sağlayarak, süreçlerin iyileştirilmesine olanak tanır. Bu sayede müşteri taleplerine daha hızlı yanıt verilerek işletme değerinin artırılması sağlanır.

Kanban’ın Servis Odaklı Yaklaşımı

Kanban, yalnızca yazılım geliştirme ekipleri için değil, pazarlama, insan kaynakları, finans gibi birçok alanda kullanılabilen esnek bir metottur. Kanban, organizasyonları hizmet odaklı düşünmeye teşvik eder ve her bir ekibin bir servis olarak çalışmasını öngörür.

Bu yaklaşım, organizasyonların birbirine bağlı servis ağları oluşturmasına ve müşteri taleplerini daha hızlı ve etkili bir şekilde yönetmesine yardımcı olur. Servis teslimat süreçlerini optimize ederek iş akışlarını iyileştirmek ve gecikmeleri önlemek için Kanban uygulanabilir.

Kanban Metrikleri ve Performans İyileştirme

Kanban sistemlerinin etkinliğini ölçmek için bazı temel metrikler kullanılır:

İş Teslim Süresi (Lead Time): Bir iş öğesinin backlog’a alınmasından tamamlanmasına kadar geçen süredir.
Teslimat Oranı (Throughput): Belirli bir zaman diliminde tamamlanan iş miktarıdır.
Kümülatif Akış Diyagramı (CFD): İş akışındaki darboğazları ve ilerlemeyi görselleştiren bir metriktir.

Bu metriklerin takibi, süreçlerin iyileştirilmesi ve darboğazların belirlenmesi açısından kritik öneme sahiptir.

Kanban Kadansları

Kanban, esnek bir yapı sunduğundan dolayı Scrum’daki gibi zorunlu toplantılar içermez. Ancak, ekiplerin düzenli olarak durum değerlendirmesi yapması önerilir. Günlük durum toplantıları, ekiplerin karşılaştıkları engelleri belirlemelerine ve çözüm üretmelerine yardımcı olabilir. Ürün sahibinin öncelikleri ve gerekçelerini paylaşması da ekibin daha verimli çalışmasını sağlayabilir. Her ekibin kendi ihtiyaçlarına uygun bir toplantı sıklığını belirlemesi önemlidir.

STATIK Yaklaşımı

Kanban sistemini tasarlamak için kullanılan STATIK (Systems Thinking Approach to Implementing Kanban) yöntemi şu adımlardan oluşur:

Memnuniyetsizliğin sebeplerini belirleyin.
Müşteri taleplerini analiz edin.
Sistem kapasitesini değerlendirin.
İş akışını modelleyin.
Servis sınıflarını belirleyin.
Kanban sistemini tasarlayın.

Bu yöntem, Kanban uygulamalarının ekip ihtiyaçlarına göre özelleştirilmesini sağlar.

Sonuç

Kanban, ekiplerin iş akışlarını optimize ederek daha hızlı ve verimli çalışmasını sağlayan güçlü bir yöntemdir. Sürekli akış, WIP sınırlamaları ve esnek önceliklendirme gibi prensiplerle, ekiplerin iş süreçlerini daha iyi yönetmelerine olanak tanır. Aynı zamanda, Kanban’ın servis odaklı yaklaşımı ve metriklerle ölçülebilir performans iyileştirmeleri sayesinde organizasyonlar daha çevik hale gelir. Kanban’ı kendi ekibinizin ihtiyaçlarına göre uyarlayarak, süreçlerinizi daha etkili hale getirebilir ve müşterilere daha hızlı değer sunabilirsiniz.

Not: Bu blog yazısı, GPT-4o yapay zeka modelinden yardım alınarak editlenmiştir. 🦾

The post Kanban Metodu ile Yazılım Geliştirme appeared first on Umut Alkan.

Postman ile API Testi

umut alkan — Wed, 18 Sep 2024 14:51:00 +0000

Bu yazımda Postman ile API testi yazmayı ve yazdığımız testleri otomatik olarak nasıl koşacağımızı öğreneceğiz.

Postman sahip olduğu arayüzü ile API’lerinizi hem masaüstü hem de web tabanlı uygulamalarında kontrol etmenize olanak tanır. Bunun yanısıra JavaScript kullanarak testler yazmaya yazdığımız testleri otomatik olarak koşmamıza olanak sağlar.

Postman arayüzünde bulunan Tests Alanında testlerimizi yazacağız.

Temel olarak API testi; Çağrı sonucunda response da iletilen değerin, bekelenen değerle karşılaştırılmasıdır.

Testlerimizi yazarken Postman’ in bize sağladığı pm kütüphanesinin test metodunu kullanacağız. pm.test fonksiyonu iki adet argümana sahip olmalıdır. Bunlardan ilki String değere sahiptir ve bu string alan testimizin
adını oluştururken diğer alan ise Chai Assertion Library BDD syntax’ı ile gerekli kontrolleri sağlayacağız.

Status Code Testi

API testlerinde en çok kullanılan Status Code testi; gönderdiğimiz Request den dönmesini beklediğimiz Status Code’ un kontrol edilmesidir.

Bu case de Status Codun 200 olması kontrol edilmektedir.

pm.test("Status kod 200 testi", function () {
    pm.response.to.have.status(200);
});

Testin başarılı olması durumu:

Testin başarısız olması durumu:

Response Time Testi

API testlerinde Response time önemli bir kriter olup performans iyileştirmeleri için gerekli bir testtir.

Bu case de Response time ın 200 ms den az olma durumu test edilmektedir.

pm.test("Response time 200ms'den az", function () {
    pm.expect(pm.response.responseTime).to.be.below(200);
});

Testin başarılı olması durumu:

Testin başarısız olması durumu:

Response Value Testi

Response Value testlerimizi yazabilmemiz için bazı formatlamalar yapmamız gerekmekte. Postman bu işlem için bizlere bir çok fonksiyon sunmaktadır. Biz pm.response.json() fonksiyonunu kullanarak çözümleme yapacağız.
JSON olarak çözümlediğimiz sonucu bir değişkene atayarak, bu değişken üzerinden gerekli kontrolleri sağlayacağız.

Bu case de foo alanının value1 olma durumu test edilmektedir.

pm.test("foo alanı testi", function() {
    let jsonData = pm.response.json();
    pm.expect(jsonData.args.foo).is.equals("value1")
})

Testin başarılı olması durumu:

Testin başarısız olması durumu:

Otomatik Test Koşumu

Yazdığımız testleri Collection Runner yardımı ile koşacağız.

Açılan menüde Test Iterations ve Delay değerleri set edip Run butonuna basacağız.

Tüm testler koşulduktan sonra Postman ‘in bize sunduğu Results:

Yazdığımız testleri yeni Monitor oluşturarak istediğimiz zaman aralığında otomatik olarak koşulmayı sağlayabiliriz. Test sonuçları Postman tarafından mail adresimize gönderilecektir.

The post Postman ile API Testi appeared first on Umut Alkan.